فصل [ : وجود قراين تضعيف‌كنندهء ادعا ] چنانچه دعوى با قراينى همراه باشد كه موجب تضعيف آن است اين خود به لحاظ مقدار تأثير در تضعيف ، شش حالت را دربر مىگيرد و در همهء اين موارد به واسطهء وجود اين قراين و شواهد ، تهديد و ارعاب به جاى مدعى عليه متوجه مدعى مىشود . حالت نخست آن‌كه در برابر ادعا ، نوشته‌اى وجود داشته باشد كه در آن گواهانى كه عدالتشان احراز شده است و حضور هم دارند به چيزى گواهى داده باشند كه موجب بطلان ادعاى مطرح شده است . اين گواهى ممكن است به يكى از اين چهار صورت باشد : نخست آن‌كه به زيان مدعى گواهى دهند كه او آنچه را مدعى [ تصرف عدوانى آن از سوى مدعى عليه ] است فروخته است ؛ دوم آن‌كه گواهى دهند مدعى پيشتر اقرار كرده است كه در آنچه اكنون مدعى است هيچ حقى ندارد ؛ سوم آن‌كه گواهى دهند پدر مدعى عليه كه او اكنون مدعى انتقال ملك از وى به خويش است ، اقرار كرده كه او در آنچه اكنون ادعا مىكند هيچ حقى ندارد ؛ چهارم آن‌كه به سود مدعى عليه گواهى دهند كه او مالك آن چيزى است كه اكنون كسى ديگر مدعى ملكيتش شده است . در همهء اين موارد ، ادعاى مدعى به موجب اين گواهى ابطال مىشود و از آن پس متولى رسيدگى به مظالم بسته به اوضاع و شرايطى كه مدعى دارد به تأديب او دست مىيازد . اگر او بگويد كه شهادت به دادوستد ، از فروشى حكايت دارد كه از سر ترس و ناگزيرى بوده - و اين كارى است كه گاه مردم انجام مىدهند - در اين صورت سند آن دادوستد را وارسى مىكند . چنانچه در آن آمده باشد كه اين دادوستد بدون ترس و ناگزيرى بوده است ، شبهه و ترديد حاصل از ادعاى وارد شده در اين موضوع سست و كمرنگ مىشود ، ولى اگر چنين اظهارى در آن نيامده باشد ، شبههء حاصل از اين ادعا تقويت مىشود و در چنين صورتى متولى مظالم حق مىيابد هريك از دو طرف دعوا را بسته به قراين و شواهد تهديد و ارعاب كند . او در مرحلهء بعد براى كشف حقيقت ، از آنچه همسايگان و همدمان اظهار مىدارند بهره مىجويد و چنانچه با قراينى از اين دست حقيقتى كشف شود كه به موجب آن بايد از مفاد آن نوشته‌اى كه بر خلاف ادعا وجود دارد عدول كرد ، بر همين پايه عمل مىكند و چنانچه چنين نتيجه‌اى آشكار نشود صدور و اجراى حكم بر پايهء آنچه گواهان دادوستد گواهى داده‌اند سزاوارتر خواهد بود .